← Terug naar Power BI

Relaties tussen tabellen

2 min leestijd
In het kort
  • Een relatie verbindt twee tabellen via een sleutel, zodat een filter op de ene tabel automatisch doorwerkt naar de andere.
  • Kardinaliteit (1:n, 1:1, n:n) en kruisfilterrichting (enkel of bidirectioneel) bepalen samen hoe filters zich door het model verspreiden.
  • Begin met enkele filterrichting als standaard; zet bidirectioneel alleen aan als je daarmee een concreet probleem oplost.

Een relatie verbindt twee tabellen via een gemeenschappelijke kolom (sleutel), bijvoorbeeld KlantID in een feitentabel dat verwijst naar KlantID in de dimensietabel Klant. Zodra die relatie bestaat, kan een filter op de dimensietabel (bijvoorbeeld "toon alleen klanten uit Nederland") automatisch doorwerken naar de feitentabel. Zie ook de pagina over feit- en dimensietabellen voor de context waarin relaties meestal worden gelegd.

Kardinaliteit

Kardinaliteit beschrijft hoeveel rijen aan één kant van de relatie horen bij hoeveel rijen aan de andere kant:

  • Eén-op-veel (1:n): de meest voorkomende relatie in een sterschema. Eén klant in de dimensietabel hoort bij meerdere verkooprijen in de feitentabel.
  • Eén-op-één (1:1): elke rij aan de ene kant hoort bij precies één rij aan de andere kant. Komt minder vaak voor, bijvoorbeeld tussen twee tabellen die dezelfde entiteit beschrijven maar uit verschillende bronnen komen.
  • Veel-op-veel (n:n): geen van beide kanten heeft unieke waarden. Power BI ondersteunt dit, maar het vraagt om extra aandacht — de resultaten kunnen minder voorspelbaar zijn dan bij 1:n-relaties.

Filterrichting

Naast kardinaliteit bepaalt de kruisfilterrichting hoe filters zich verspreiden:

  • Enkele richting: een filter op de dimensietabel werkt door naar de feitentabel, maar niet andersom. Dit is de veilige standaard voor de meeste 1:n-relaties in een sterschema.
  • Beide richtingen (bidirectioneel): het filter werkt ook de andere kant op. Soms nodig (bijvoorbeeld bij bepaalde veel-op-veel-scenario's), maar te vaak bidirectioneel filteren kan leiden tot dubbelzinnige filterpaden en onverwacht trage rapporten.

Een goede vuistregel voor beginners: begin met enkele richting, en zet alleen bidirectioneel aan als je een concreet probleem daarmee oplost — niet standaard voor alle relaties.

Actieve en inactieve relaties

Tussen twee tabellen kan maar één relatie tegelijk actief zijn. Heb je bijvoorbeeld zowel een Besteldatum als een Leverdatum die beide naar dezelfde datumtabel verwijzen, dan is er één actieve relatie (doorgetrokken lijn) en één inactieve (stippellijn). De inactieve relatie gebruik je in een measure met de DAX-functie USERELATIONSHIP, bijvoorbeeld om omzet te berekenen op basis van leverdatum in plaats van besteldatum.

Veelgemaakte beginnersfouten

  • Overal bidirectionele filtering aanzetten "voor de zekerheid" — dit vergroot de kans op prestatieproblemen en ambigue filterpaden. Zie ook de pagina over meetwaarden voor hoe filtercontext measures beïnvloedt.
  • Meerdere actieve paden tussen dezelfde twee tabellen proberen te leggen (Power BI staat dit niet toe en kiest er zelf één, wat tot verwarring leidt).
  • Relaties baseren op kolommen met een verkeerd of inconsistent datatype (bijvoorbeeld tekst versus getal), waardoor de relatie geen matches vindt.

Wat je hierover elders vindt

Relaties, kardinaliteit en filterrichting zijn kernonderwerpen in de officiële Microsoft-documentatie over Power BI-datamodellen, en worden uitvoerig behandeld door gespecialiseerde DAX/Vertipaq-experts (zoals SQLBI), die met name de prestatie-impact van bidirectionele filters en veel-op-veel-relaties analyseren. Nederlandstalige bronnen leggen dit onderwerp doorgaans uit aan de hand van praktijkvoorbeelden uit concrete datamodellen.

Een onderwerp dat in veel inleidende bronnen onderbelicht blijft, is de combinatie van meerdere feitentabellen die relaties delen met dezelfde dimensietabellen (een zogeheten "galaxy schema" of "fact constellation"), en de manier waarop dat de filterpaden binnen het model beïnvloedt.

Laatste review op 20 september 2026

Hoe nu verder?

Volgende in Semantisch model Meetwaarden (Measures) →

Niet gevonden wat je zocht?