← Terug naar Power BI

Eigenschappen voor opmaak, sortering en synoniemen

3 min leestijd
In het kort
  • Opmaak, sorteervolgorde, synoniemen en beschrijvingen bepalen of een semantisch model prettig en betrouwbaar te gebruiken is voor iedereen.
  • Stel opmaak in op de measure zelf, niet per visual, zodat cijfers in elk rapport consistent getoond worden.
  • Synoniemen maken Power BI's Q&A-functie en Copilot-achtige functionaliteit beter bruikbaar door alternatieve woorden voor velden te herkennen.

Een semantisch model bestaat niet alleen uit tabellen, relaties en DAX. Een reeks kleinere metadata-eigenschappen bepaalt of het model prettig en betrouwbaar te gebruiken is voor iedereen die er rapporten op bouwt — ook mensen die het model zelf niet hebben gemaakt.

Opmaak (format strings)

Elke measure en numerieke kolom heeft een opmaak-eigenschap: valuta ($, €), percentage, aantal decimalen, duizendtalscheiding. Zonder consistente opmaak krijg je rapporten waarin de ene visual "1234,5" toont en de andere "€ 1.234,50" — verwarrend voor gebruikers, en een teken dat het model niet als één geheel is doordacht. Opmaak stel je één keer in op de measure zelf, zodat elk rapport dat de measure gebruikt automatisch consistent oogt.

Sorteervolgorde (sort by column)

Tekstkolommen worden standaard alfabetisch gesorteerd. Voor kolommen als maandnamen ("januari", "februari", ...) is dat ongewenst — je wilt chronologische volgorde. Met Sort by column koppel je de tekstkolom aan een verborgen numerieke kolom (bijvoorbeeld het maandnummer) die de werkelijke sorteervolgorde bepaalt. Zie ook de pagina over hiërarchieën, waar dit regelmatig samen wordt gebruikt.

Synoniemen voor Q&A en Copilot

Power BI's Q&A-functie (en in het verlengde daarvan Copilot-achtige functionaliteit) laat gebruikers in gewone taal vragen stellen aan een rapport, bijvoorbeeld "wat was de omzet vorig kwartaal in Limburg?". Om dat goed te laten werken, kun je per veld synoniemen opgeven: alternatieve woorden die gebruikers waarschijnlijk zullen gebruiken (bijvoorbeeld "verkopen" en "revenue" als synoniem voor de kolom Omzet). Synoniemen configureer je in de Q&A-instellingen van een rapport, of geavanceerder via externe modelleertools.

Overige nuttige eigenschappen

  • Beschrijvingen: een korte toelichting per tabel, kolom of measure, zichtbaar als tooltip. Onmisbaar zodra meerdere mensen aan hetzelfde model werken of ermee rapporteren.
  • Displaymappen (display folders): groepeer measures en kolommen in mapjes (bijvoorbeeld "Tijdsintelligentie" of "KPI's") zodat het veldenpaneel overzichtelijk blijft in grotere modellen.
  • Standaard samenvatting (default summarization): bepaalt wat er gebeurt als iemand per ongeluk een kolom in plaats van een measure in een visual sleept (bijvoorbeeld "geen samenvatting" in plaats van automatisch optellen, wat bij bijvoorbeeld een kolom "Jaar" onzin zou opleveren).
  • Gegevenscategorie (data category): vertelt Power BI wat voor soort data een kolom bevat, zoals "Land/regio" of "Postcode", zodat kaartvisuals de data correct kunnen interpreteren.
  • Velden verbergen: technische sleutelkolommen en tussenliggende berekende kolommen verberg je voor rapportmakers, zodat alleen relevante velden zichtbaar zijn.

Veelgemaakte beginnersfouten

  • Opmaak per visual instellen in plaats van op de measure zelf, waardoor hetzelfde cijfer er in verschillende rapporten anders uitziet.
  • Geen beschrijvingen toevoegen, waardoor collega's moeten raden wat een measure als Marge 2 precies berekent.
  • Sleutelkolommen en tussenstappen niet verbergen, waardoor rapportmakers per ongeluk technische velden gebruiken die niet voor rapportage bedoeld zijn.

Wat je hierover elders vindt

Deze metadata-eigenschappen worden meestal verspreid behandeld: de officiële Microsoft-documentatie beschrijft elke eigenschap los (sort by column, data category, Q&A-synoniemen), zonder ze expliciet samen te brengen als "de puntjes op de i van een semantisch model". Gespecialiseerde modelleer-bronnen leggen vaak de nadruk op beschrijvingen en displaymappen vanuit governance-oogpunt, terwijl Nederlandstalige bronnen dit onderwerp doorgaans beknopt behandelen als onderdeel van een bredere Power BI-cursus.

Wat in veel inleidende bronnen ontbreekt, is een concreet overzicht van wélke eigenschappen alleen via externe tools zoals Tabular Editor in te stellen zijn (zoals sommige synoniem- en displaymap-instellingen) versus wat native in Power BI Desktop kan. Dat onderscheid is voor beginners vaak niet meteen duidelijk en verdient een eigen, praktische uitleg.

Laatste review op 20 september 2026

Hoe nu verder?

Verbreden

Niet gevonden wat je zocht?